Het keuze proces

Om tot een zo goed mogelijke keuze te komen is het belangrijk dat je voldoende tijd en aandacht besteedt aan je keuzevoorbereiding.
Optimale keuzevoorbereiding vindt plaats door alle stappen in het keuzeproces
(= besluitvormingsproces) zo goed mogelijk te doorlopen.
In dit proces kun je vier fases onderscheiden. Deze fases zijn hieronder beschreven.

Fase 1 Oriënteren

Bij oriënteren verzamel je informatie over allerlei opleidingen die je na het voortgezet onderwijs zou kunnen gaan volgen en over studeren in het algemeen. Je maakt een eerste ordening en stelt vast welke opleidingen mogelijk aansluiten bij je interesse. Hierdoor krijg je een globaal beeld van je mogelijkheden en bepaal je van welke sectoren/opleidingen je meer wilt weten.

In deze fase krijg je antwoord op de volgende vragen:
• Welke opleiding past bij mijn interesses?
• Welke opleidingen kan ik met mijn profiel doen?
• Welke vakken/profielen zijn voor een opleiding verplicht/gewenst?
• Hoe kan ik een goed beeld krijgen van een opleiding?
• Welke activiteiten organiseren hogescholen en universiteiten om goed een keuze te kunnen maken?
• Wie kan bij studiekeuze behulpzaam zijn?

Fase 2 Verkennen

Na een brede oriëntatie vergaar je meer specifieke informatie om vragen te beantwoorden over de opleidingen/sectoren waaruit je een keuze denkt te zullen gaan maken. Ook krijg je een beeld van het leven als student. Hierdoor kom je erachter welke opleiding(en) vanwege je interesse en capaciteiten tot je keuzemogelijkheden behoort (behoren) en welke niet.

In deze fase krijgt je antwoord op de volgende vragen:
• Is een opleiding relatief praktisch of theoretisch?
• Wat is het verschil tussen de opleidingen?
• Wat zijn specialisatiemogelijkheden en afstudeerrichtingen?
• Bij welke banen kan ik met deze opleiding terecht komen?
• Spreken de beroepsmogelijkheden na deze opleiding me aan?
• Hoe is de bereikbaarheid van de opleiding i.v.m. tijd en kosten?
• Hoe ziet mijn leven eruit als ik student ben?
• Hoeveel kost een opleiding en hoe kan ik dat financieren?

Fase 3 Verdiepen

Na de verkenning kan je van de gelegenheid gebruik maken om actief aan onderdelen mee te doen. Zo ervaar je enkele aspecten van de opleiding die je definitieve keuze kunnen onderbouwen. Je verzamelt nog meer specifieke informatie over de opleiding(en) die is (zijn) overgebleven uit de verkenningsfase en gaat na of je verwachtingen realistisch zijn, vooral ten aanzien van je capaciteiten en interesse. Daarna kun je een min of meer definitieve keuze maken.

Je krijgt antwoord op de volgende vragen:
• Hoe is het om in de rol van student iets van de opleiding te ervaren?
• Sluit de opleiding aan bij wat ik interessant/belangrijk vind?
• Wat zijn de stagemogelijkheden tijdens de studie?
• Welke vakken worden binnen de opleiding gegeven en wat houden die in?
• Heb ik de capaciteiten voor deze opleiding?
• Hoe is de studiebegeleiding?
• Hoe is de sfeer op de opleiding en pas ik daar?

Fase 4 Knoop doorhakken

Na je ervaringen bij de verkenning en verdieping evalueer je je keuzeproces, neem je een beslissing en sluit je het keuzeproces af. Je ordent alle informatie en je ervaringen en kijkt of het opgebouwde beeld klopt met de realiteit. Twijfel je nog? Ga dan nog eens terug naar activiteiten voor verkenning en verdieping.

Je krijgt antwoord op de volgende vragen:
• Hoe past de opleiding bij mijn persoonlijke ambities; bij wat ik wil?
• Welke twijfels heb ik nog?
• Wat zijn overstapmogelijkheden naar andere opleidingen?
• Heb ik de capaciteiten voor deze opleiding?
• Welke overwegingen spelen vooral een rol bij het maken van de keuze?
• De voors- en tegens afwegend, met hoeveel zekerheid neem ik dan een beslissing?
• Op welke manier kan ik mijn keuze verder onderbouwen?